Ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục SHTT phát biểu khai mạc Hội nghị 

Phi dự án do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ và được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt tại Quyết định số 182/QĐ-BKHCN ngày 21/02/2024 với thời gian triển khai trong 04 năm, chia làm hai giai đoạn. Trong hai năm đầu, Phi dự án tập trung vào lĩnh vực sáng chế, hai năm tiếp theo tập trung vào lĩnh vực nhãn hiệu. Mục tiêu của Phi dự án là hỗ trợ Cục SHTT đẩy nhanh thời gian thẩm định và nâng cao chất lượng thẩm định các đơn đăng ký sáng chế và nhãn hiệu. Đây là Phi dự án ODA thứ năm mà JICA hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ kể từ năm 2000. 

Nhằm hỗ trợ triển khai hợp phần về sáng chế, JICA đã cử ông Ogawa Akira, chuyên gia dài hạn, sang làm việc tại Cục SHTT trong giai đoạn từ tháng 4/2024 đến tháng 4/2026. Cục SHTT cũng đã thành lập Ban Quản lý Phi dự án, trong đó một Phó Cục trưởng làm Giám đốc Phi dự án và Nhóm công tác về sáng chế gồm 10 thành viên do Giám đốc Trung tâm Thẩm định sáng chế làm Trưởng nhóm. 

Tại Hội nghị, ông Ogawa Akira đã báo cáo tổng quan tình hình triển khai các hoạt động của Phi dự án trong năm 2025. 

Đầu ra 1 với mục tiệu cải tiến phương pháp quản trị hoạt động thẩm định đơn đăng ký sáng chế, trên cơ sở kết quả khảo sát thực trạng quy trình thẩm định, Phi dự án đã thống nhất triển khai phương án nâng cao hiệu quả thẩm định đơn đăng ký sáng chế. Phương án này hướng tới việc khắc phục một số hạn chế trong quá trình thẩm định (thời gian tra cứu kéo dài, công cụ tra cứu trên các cơ sở dữ liệu miễn phí có nhiều hạn chế, thẩm định viên mất nhiều thời gian đọc bản mô tả và tài liệu đối chứng) và phù hợp với ưu tiên của Cục trong việc xử lý đơn tồn đọng. Trong năm 2025, Phi dự án đã thử nghiệm một số biện pháp và bước đầu ghi nhận các phản hồi tích cực từ thẩm định viên và làm cơ sở để tiếp tục hoàn thiện phương án trong giai đoạn tiếp theo. 

 

Bà Trần Thu Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Thẩm định Sáng chế, Thành viên Nhóm Công tác về Sáng chế phát biểu tại Hội nghị 

Đối với Đầu ra 2, Phi dự án tập trung vào việc xây dựng Quy chế thẩm định đơn đăng ký sáng chế liên quan đến công nghệ mới (công nghệ sinh học và công nghệ y học). Trong năm 2025, trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm của các cơ quan sở hữu trí tuệ nước ngoài, Chuyên gia JICA và Nhóm công tác đã phối hợp xây dựng dự thảo tài liệu hướng dẫn đánh giá các yêu cầu đối với bản mô tả sáng chế liên quan đến lĩnh vực dược phẩm và công nghệ sinh học; hướng dẫn đánh giá tính mới và trình độ sáng tạo của một số đối tượng cụ thể thuộc lĩnh vực liên quan đến dược phẩm và công nghệ sinh học. 

Ngày 10/12/2025, Cục SHTT đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý đối với tài liệu hướng dẫn thẩm định sáng chế về dược phẩm và công nghệ sinh học, với sự tham gia đông đảo của các đại biểu đến từ các tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp, viện, trường và doanh nghiệp trong lĩnh vực liên quan. Các ý kiến đóng góp tại Hội thảo là cơ sở quan trọng để Ban soạn thảo tiếp tục hoàn thiện Tài liệu, tiến tới phê duyệt và công bố trong thời gian tới. 

Trong khuôn khổ Đầu ra 3, nhằm nâng cao kỹ năng thẩm định đơn đăng ký sáng chế liên quan đến công nghệ mới  cho Cục SHTT, Phi dự án đã tổ chức nhiều hoạt động đào tạo và hội thảo chuyên môn thiết thực trong năm 2025, bao gồm các khóa đào tạo cho thẩm định viên mới, hội thảo về xây dựng và sử dụng bản đồ sáng chế tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, hội thảo về khai thác và thương mại hóa sáng chế, cũng như hội thảo chuyên sâu về ứng dụng bản đồ sáng chế trong phát triển công nghệ lò phản ứng mô - đun nhỏ và công nghệ đất hiếm. Các hoạt động này đã thu hút sự tham gia của đông đảo thẩm định viên, các chuyên gia và các bên liên quan, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng ứng dụng thông tin sáng chế trong thực tiễn. 

Một số hình ảnh các hoạt động trong năm 2025: 

 

Khoá đào tạo dành cho thẩm định viên mới (Hà Nội, ngày 13/03/2025) 

 

Hội thảo “Hướng dẫn xây dựng và sử dụng bản đồ sáng chế” (Hà Nội, ngày 19/03/2025) 

 

Hội thảo “Hướng dẫn xây dựng và sử dụng bản đồ sáng chế” (Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 21/03/2025) 

 

Hội thảo chuyên sâu về ứng dụng bản đồ sáng chế trong phát triển công nghệ lò phản ứng mô - đun nhỏ và công nghệ đất hiếm (Hà Nội, ngày 16/12/2025) 

Về phương hướng triển khai trong năm 2026, Phi dự án sẽ tổ chức 01 khóa đào tạo về thẩm định sáng chế và 01 chuyến thực địa thăm nhà máy cho các thẩm định viên sáng chế nhằm tăng cường hiểu biết về công nghệ trong Quý I. Sau đó, Phi dự án sẽ chính thức kết thúc hợp phần hai năm về sáng chế trong tháng 3/2026, đồng thời bắt đầu hợp phần hai năm về nhãn hiệu. Phi dự án cũng sẽ chuyển giao từ chuyên gia sáng chế sang chuyên gia nhãn hiệu trong tháng 3/2026. Chuyên gia mới sẽ có nhiệm kỳ 2 năm tại Việt Nam, kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 3/2028. 

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Cục trưởng Trần Lê Hồng, Giám đốc Phi dự án, ghi nhận và đánh giá cao những kết quả đạt được của Phi dự án trong năm 2025, đặc biệt là sự phối hợp chặt chẽ và hiệu quả giữa Chuyên gia JICA, Ban Quản lý  Phi dự án và Nhóm công tác về sáng chế. Phó Cục trưởng đề nghị các bên tiếp tục tăng cường cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin và xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể cho từng giai đoạn, nhằm bảo đảm việc thực hiện Phi dự án đạt hiệu quả cao và phù hợp với định hướng phát triển của Cục SHTT. 

Hội nghị tổng kết năm 2025 của Phi dự án đã khép lại với nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng quan trọng để các bên liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ, triển khai hiệu quả các hoạt động của Phi dự án trong năm 2026 và các năm tiếp theo./. 

Phòng Hợp tác quốc tế