Sat, 18/04/2026 | 20:37 PM
Quyền sở hữu trí tuệ – “mỏ vàng” mới của thể thao hiện đại
Quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) ngày càng tạo ra giá trị trong bối cảnh ngành thể thao toàn cầu đang ngày càng phát triển. Nhận định này được Stephen Duval và Jason Traub - hai nhà đồng sáng lập công ty tài chính 23 Capital (viết tắt là 23 Capital), một tổ chức cung cấp vốn và giải pháp tài chính cho các lĩnh vực thể thao, âm nhạc và giải trí - chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với WIPO Magazine, xoay quanh xu hướng khai thác SHTT và vai trò của 23 Capital
23 Capital là gì?

23 Capital là nhà cung cấp vốn và giải pháp cho các lĩnh vực thể thao, âm nhạc và giải trí. Công ty giống một công ty thể thao hoặc giải trí hơn là một ngân hàng, tuy nhiên 23 Capital cung cấp tài chính cho các tổ chức và cá nhân trong các lĩnh vực này và trên toàn bộ phổ rủi ro tài chính.
Về mảng tài chính, 23 Capital thương mại hóa quyền SHTT trong lĩnh vực thể thao, âm nhạc và giải trí liên quan đến các hợp đồng hoặc khoản phải thu ở cấp độ cao nhất. Về mảng giải pháp, công ty giúp cấu trúc và tạo ra quyền SHTT mới, đồng thời tìm ra những cách thức mới để thương mại hóa hoặc khai thác quyền SHTT hiện có nhằm tạo ra các nguồn doanh thu mới từ đổi mới sáng tạo. Việc tạo ra quyền SHTT và tìm ra những cách thức mới để thương mại hóa quyền SHTT hiện có là cốt lõi trong hoạt động của 23 Capital.

Lấp đầy khoảng trống trên thị trường
23 Capital mang đến một giải pháp thiết thực cho một thế giới đã phải vật lộn hàng thập kỷ để tiếp cận nguồn tài chính cơ bản. Đối với 23 Capital, quyền SHTT có thể có giá trị hơn cả các tài sản hữu hình, vật chất (ví dụ: sân vận động) mà các tổ chức thể thao sở hữu. Doanh nghiệp mang đến một giải pháp tài chính cốt lõi cho một lĩnh vực đã gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn cơ bản suốt nhiều thập kỷ. 23 Capital được xây dựng dựa trên sự am hiểu sâu sắc về cách SHTT tạo ra giá trị trong các lĩnh vực này.
Quyền SHTT là một loại tài sản rất khó để các thị trường tài chính truyền thống tài trợ. Những chủ thể giao dịch hoặc khai thác quyền SHTT trong lĩnh vực thể thao, truyền thông và giải trí gần như chưa bao giờ được tiếp cận nguồn tài chính theo cách mà các doanh nghiệp trong các lĩnh vực khác được hưởng. 23 Capital mang đến cho các lĩnh vực này một dịch vụ vốn được xem là cốt lõi ở những ngành khác, và quyền SHTT đóng vai trò trung tâm trong toàn bộ nỗ lực đó.” - Jason nhận định.
Ngày nay, các cầu thủ và vận động viên hiểu rõ hơn rất nhiều về SHTT. Các cầu thủ bóng đá đang đàm phán tốt hơn để giữ lại quyền SHTT của mình. Trước đây, họ không hiểu rõ giá trị của SHTT và cũng không có cách nào để khai thác nó ngoài khuôn khổ câu lạc bộ hoặc nhà tài trợ. Nhưng giờ đây, các phương thức mới đang mở ra. Các vận động viên ngày càng tách quyền SHTT thành nhiều cấu phần nhỏ, nơi tổng giá trị vượt xa giá trị ban đầu.
Vì sao các lĩnh vực này lại thiếu hụt nguồn vốn?
Có nhiều nguyên nhân, chủ yếu liên quan đến khung pháp lý và cách thức quản trị rủi ro. Trước hết, các ngân hàng thường ưu tiên tài sản hữu hình, những tài sản dễ định giá và có tính thanh khoản cao, hơn là tài sản vô hình, vốn khó xác định giá trị và chuyển nhượng. Chẳng hạn, việc bán một khoản phải thu từ hợp đồng phát sóng của một câu lạc bộ bóng đá hàng đầu sẽ trở nên phức tạp nếu thị trường xuất hiện biến động.
Thứ hai, yếu tố danh tiếng cũng khiến các ngân hàng thận trọng. Khoảng một thập kỷ trước, Ngân hàng Hoàng gia Scotland (RBS) từng cấp khoản vay lớn cho Câu lạc bộ Liverpool. Khi tình hình tài chính xấu đi, ngân hàng rơi vào thế khó. Là một tổ chức nhận tiền gửi, RBS phụ thuộc nhiều vào niềm tin của công chúng, trong đó có cả người hâm mộ Liverpool, và không thể chấp nhận rủi ro bị nhìn nhận như một ngân hàng “đóng cửa” một câu lạc bộ bóng đá.
Cuối cùng, đa số ngân hàng không sở hữu phạm vi hoạt động đủ rộng để theo kịp quy mô toàn cầu của ngành thể thao. Riêng trong bóng đá, việc chỉ hiểu thị trường Anh là chưa đủ; cần có kiến thức sâu rộng về các nền bóng đá lớn như Argentina, Brazil, Anh, Pháp, Đức, Ý và Tây Ban Nha để xây dựng một mô hình tài chính có quy mô và tính bền vững. Với cấu trúc hoạt động hiện tại, 23 Capital không gặp phải rào cản này.
Bức tranh thể thao toàn cầu bị tác động như thế nào?
Ở góc độ vĩ mô, ngành thể thao toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Sự phát triển của công nghệ số cho phép khán giả theo dõi các sự kiện thể thao ở bất kỳ đâu, chỉ với một chiếc điện thoại di động. Quyền kỹ thuật số (digital rights[1] ) ngày càng đưa nội dung đến gần hơn với người tiêu dùng, kéo theo giá trị của các tài sản này không ngừng gia tăng.
Thế hệ millennials[2] có xu hướng xem ít các trận đấu trực tiếp hơn so với trước đây. Để tiếp cận nhóm khán giả này, các đài truyền hình buộc phải mở rộng hệ nội dung ngoài khuôn khổ thi đấu, như phỏng vấn độc quyền, hậu trường, hay những câu chuyện giúp người xem hiểu sâu hơn về cầu thủ. Phần lớn các nội dung này hiện được các công ty công nghệ mua lại, qua đó thúc đẩy giá trị khai thác quyền sở hữu trí tuệ của cầu thủ tăng lên, đồng thời tạo áp lực buộc hệ sinh thái phát sóng thể thao phải tái cấu trúc mạnh mẽ trong thập kỷ tới.
Trung tâm Nghiên cứu, Đào tạo và Hỗ trợ, Tư vấn
(Lược dịch từ WIPO Magazine:
https://www.wipo.int/en/web/wipo-magazine/articles/23-capital-creating-new-ways-to-monetize-intellectual-property-in-sports-40746)
[1] Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới: Quyền Kỹ thuật số là các quyền con người trên môi trường internet (Digital rights are basically human rights in the internet era): https://www.weforum.org/stories/2015/11/what-are-your-digital-rights-explainer/
[2] Hay còn gọi là Thế hệ Y hay Gen Y. Theo Wikipedia, đây là nhóm nhân khẩu học sinh ra trong khoảng thời gian từ đầu thập niên 1980 đến giữa thập niên 1990 - đầu thập niên 2000 (cụ thể thường được xác định từ năm 1981 đến 1996 ).
Latest news title
Other news
- Việt Nam cam kết cùng xây dựng hệ sinh thái sở hữu trí tuệ toàn cầu
- Bộ nhận diện của Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới năm 2025
- Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) đã thông qua Hiệp ước Luật Kiểu dáng công nghiệp Riyadh
- Các học viên Việt Nam tham dự Khóa đào tạo về Sở hữu trí tuệ do trường đại học công nghệ Trùng Khánh tổ chức
- Cục Sở hữu trí tuệ phối hợp với Dự án IP Key Sea tổ chức Hội thảo quốc tế về Phòng chống hàng giả khu vực ASEAN